Gösterim: 121 defa | Yorum yok » | Kategori: CoÄŸrafya
Türkiye’nin Matematiksel Konumu Türkiye 36° – 42° Kuzey enlemleri, 26°-45° DoÄŸu boylamları arasında yer alır. Buna baÄŸlı olarak; Türkiye’nin Özel Konumu Türkiye’nin eski dünya karaları olan Asya ve Avrupa kıtalarında toprakları bulunur. Üç tarafı denizlerle çevrili yarımada özelliÄŸi taşır. Ortalama yüksekliÄŸi fazla olup (1130 m), yükseklik batıdan doÄŸuya doÄŸru artar. Yakın jeolojik zamanda oluÅŸtuÄŸundan kırıklı arazisi fazladır. Bu nedenle tektonik depremler sık görülür. Maden çeÅŸitleri fazladır. OrtadoÄŸu ve Asya petrollerine yakınlığı, boÄŸazlara sahip olması jeopolitik önemini artırır. Türkiye’yi Çevreleyen Denizler Sularının Özellikleri Karadeniz, bol su taşıyan akarsularla beslendiÄŸinden ve bol yağışlı bir bölgede bulunduÄŸundan su seviyesi yüksektir. BulunduÄŸu enlem nedeniyle suların sıcaklığı Akdeniz sularına göre daha düşüktür Derinlerde kükürtlü hidrojen gazının bulunması, 200 m’nin altındaki derinliklerde deniz canlılarının yaÅŸamını engeller. Tuzluluk oranı, %o 18’dir. Akıntılar Karadeniz’in su seviyesinin yüksek ve tuzluluk oranının düşük olması nedeniyle Karadeniz’den Marmara Denizi’ne doÄŸru bir üst akıntı bulunmaktadır. Marmara Denizi’nden de Karadeniz’e doÄŸru alt akıntı bulunur. Kıyı Tipi Karadeniz’in Anadolu kıyıları, daÄŸlar kıyıya paralel uzandığından genellikle dik ve yüksek kıyılar ÅŸeklindedir. Boyuna kıyı tipi özelliÄŸindedir. Bu nedenle, Anadolu kıyılarının gerçek uzunluÄŸu ile kuÅŸ uçuÅŸu uzunluÄŸu arasındaki fark azdır. Marmara Denizi Sularının Özellikleri Marmara Denizi sularının özelliÄŸi bakımından, Akdeniz ile Karadeniz arasında bir geçiÅŸ özelliÄŸi gösterir. Karadeniz’den olan üst akıntı nedeniyle yüzeyde %o 23 tuzluluk oranı, Akdeniz’den olan alt akıntının etkisiyle derinlerde %o 36 civarındadır. Akıntılar Akdeniz’in tuzlu suları alt akıntı ile Karadeniz’in az tuzlu suları ise üst akıntı ile Marmara Denizi sularına karışır. Kıyı Tipi Marmara Denizi kıyılarında birden fazla kıyı tipi görülmektedir. ÖrneÄŸin, Ä°stanbul ve Çanakkale BoÄŸazı kıyılarında ria kıyı tipi, Ä°zmit-Yalova arasında enine kıyı tipi, kuzey kıyılarında limanlı kıyı tipi görülür. Ege Denizi Sularının Özellikleri Sularının özellikleri bakımından Akdeniz’e benzerlik gösterir. Tuzluluk oranı, Ege Denizi’nin kuzeyinde yaklaşık %o33, güneyinde ise yaklaşık %o 37 dir. Akıntılar Akdeniz’in tuzlu suları alt akıntı ile Ege Denizi sularına karışmaktadır. Karadeniz’den ise Ege Denizi’ne doÄŸru üst akıntı bulunmaktadır. Kıyı Tipi Ege Denizi’nin Edremit – KuÅŸadası arası, daÄŸlar kıyıya dik uzandığından enine kıyı tipindedir. Güneybatı Anadolu kıyıları ise (Bodrum, Marmaris, Datça) ria tipi kıyılardır. Akdeniz Sularının Özellikleri Akdeniz sularının sıcaklığı diÄŸer denizlerimizden daha yüksektir. BulunduÄŸu enlem nedeniyle sıcaklık ve buharlaÅŸma fazladır. Buna baÄŸlı olarak, tuzluluk oranı %o 36 ilse %o 39 arasında deÄŸiÅŸir. Akıntılar Akdeniz’in çok tuzlu yoÄŸun suları dip akıntı ile Marmara Denizi’ne ulaşır. Kıyı Tipi Akdeniz’in Anadolu Kıyıları genlikle boyuna kıyı özelliÄŸindedir. Finike – KaÅŸ arasında Dalmaçya kıyı tipi görülür. Türkiye’nin Sınırları ve KomÅŸuları Türkiye’nin kara ve deniz sınırlarının toplam uzunluÄŸu yaklaşık 11.000 km’dir. Burada Türkiye’nin kara sınırları ve komÅŸuları incelenecektir. Sınırları Türkiye’nin kara sınırları yaklaşık 2753 km’dir. Irak ve Ä°ran sınırları doÄŸal sınır özelliÄŸi taşımaktadır. DiÄŸer sınırlarımız yer yer bazı engellerden geçseler bile büyük çoÄŸunluÄŸu politik sınır özelliÄŸindedir. En uzun sınırımız 877 km’lik Suriye, en kısa sınırımız 18 km’lik Nahçıvan sınırıdır. KomÅŸuları Asya ile Avrupa kıtalarını birbirine baÄŸlayan bir köprü özelliÄŸindeki Türkiye, Asya’da Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan, Ä°ran, Irak, Suriye, Avrupa’da Yunanistan ve Bulgaristan ile sınır komÅŸusudur. Türkiye’nin CoÄŸrafi Bölgeleri Türkiye’nin bölgelerini incelerken öncelikle bazı kavramların bilinmesi gerekir. Bunlar coÄŸrafi bölge, coÄŸrafi bölüm ve yöredir. CoÄŸrafi Bölge : Taşıdığı belirli CoÄŸrafi özellikleri ile çevresinden ayrılan, kendi içinde benzerlik gösteren en geniÅŸ coÄŸrafi birimdir. CoÄŸrafi bölgelerin sınırları belirlenirken doÄŸal koÅŸullar, sosyal ve ekonomik özellikler temel alınır. CoÄŸrafi Bölüm : Bir coÄŸrafi bölge içinde doÄŸal koÅŸullar, sosyal ve ekonomik özellikler bakımından farklılık gösteren küçük birimlerdir. Yöre : Bölüm içerisinde farklı özelliklere sahip, bölümden daha küçük birimlerdir. IÄŸdır Yöresi, Göller Yöresi, MenteÅŸe Yöresi gibi. Türkiye’nin CoÄŸrafi Bölgeleri Ãœlkemiz 1941 yılında toplanan Birinci CoÄŸrafya Kongresi’nde 7 coÄŸrafi bölgeye ve 21 bölüme ayrılmıştır. Bunlar,
