Gösterim: 225 defa | Yorum yok » | Kategori: Rehberlik
Rehberliğin Kapsamı ve Hizmet Alanları Psikolojik Danışma: Tüm rehberlik hizmetlerinin özünü oluşturur. Bireyin karar verme, problem çözme gereksinimi karşılayarak gelişimi ve uyumunu sürdürmesiyle kendini gerçekleştirmesine yardımcı olmak için bireyle yüz yüze kurulan psikolojik yardım ilişkisidir. Psikolojik danışma hizmetleri diğer rehberlik hizmetleri arasında daha teknik ve mutlaka uzman personel tarafından sunulabilecek hizmetlerden oluşur. -Psikolojik danışma alanı kendine özgü kurumsal temelleri olan, çeşitli yaklaşımlara göre farklı yöntem ve teknikleriyle kendine özgü amaç ve ilkeleri, anlayışı, etik kuralları bulunan profesyonel bir alandır. ÖZELLİKLERİ: -Psikolojik danışma hizmeti, alanda yetişmiş uzman kişiler, yani, psikolojik danışmanlar tarafından sunulabilir. -Danışan – danışman ilişkisi vardır. -Danışan, yardımı alan kişidir. -Her rehber öğretmen danışlığı yapamaz. -Klinik psikolojinde farkı; tedavi yoktur danışma hizmetidir. Hasta ve hastalık terimler yoktur. -Psikolojik danışma hizmetleri “bireysel” ve “grupla” psikolojik danışma şeklinde sunulabilir. -Grupla yapılan çalışmaların bireylere iletişim, kişiler arası beceriler, empati gibi duygular gelişir. -Birey kendi sorunlarından başka insanları görünce kendisine güvenilirlik artar. -Rehberlik ve psikolojik danışmanın amacını en geniş anlamda tanımı ise; bireyin kendini gerçekleştirmesine yardım etmektir. Hümanistlik anlayışa göre: Danışandan hız alan yaklaşımdır diğer adı. Danışman yönlendirici değildir. Sadece danışanın kendini gerçekleştirmesine yardımcı olmasını belirtmişlerdir. Yol gösterme yapmaz aktif dinleme yapar. Neden sorusu sorulmaz. Davranışçılık: Bireyin öğrenme yaşantılarına odaklanılır. Eğer bir takım sorunlar var ise bu yanlış öğrenmelerden kaynaklamaktadır. Temelinde bireye yeni öğrenme yaşantıları sunulmalıdır. Birey daha olumlu davranmayı öğrenebilir. Bilişsel yaklaşım: Bireyin daha çok duygu ve davranışların temelinde düşünceler yatığını öne sürmüştür. Düşündüğümüz gibi duygulanırız ve davranırız. Otomatik düşünceler ve fonksiyonel olmayan düşünceler vardır. Hedef fonksiyonel olmayan davranışlardır. Bilişsel – Davranışçı: İşin içine ödevler giriyorsa ve düşünceler de hakimse bu akıma girer. Rasyo – emosyonel (Akılcı – duygusal) yaklaşım: Bilişsel akımdan etkilenmiş. Akıla çok önem vermektedir. Duygularını mantık yürütür. Kişiyi açık bir şekilde yönlendirilir. Psikanalitik: Davranış sorunlarının nedeni bilinçdışıdır. Cinsel ve saldırgan güdülerden kaynaklanır. Bu yüzden bilinçdışı analiz edilmelidir. Yöntem ise serbest çağrışım yöntemidir. Rüya analizi. Gestalt: Temsilcisi F. Perls’tir. Kişinin davranışlarını bir bütün olarak ele almışlardır. Bireyi Tanıma: En temel amacı bireyin kendisini tanımasına yardımcı olmaktır. Hem testler hem de test dışı teknikler uygulanır. Bireyi tüm yönleriyle tanımak avantajlıdır. Bireyi tanıma kavramı, bireyin kendisini yine kendisinin tanıması; ayrıca bireyi bir başkasının tanıması olmak üzere iki boyutlu vurgulanmaktadır. Bireyi tanımanın asıl amacı, onun kendisini tanımasına, kendisinin başkalarından olan farklılıklarını görmesine yardım etmektir *Öğrencileri çeşitli yönleriyle tanımak amacıyla ilgi envanterleri, yetenek ve başarı testleri, kişilik test ve envanterleri gibi test tekniklerinin yanı sıra, gözlem, görüşme, otobiyografi, sosyometri, bil – kim, sosyodrama, psikodrama, derecelendirme ölçekleri, anket, arzu listeleri, problem tarama testleri gibi test dışı çeşitli tekniklerden yararlanılmaktadır. Bilgi Toplama Ve Yayma: Öğrencinin gereksinim duyduğu her türlü bilgiyi, onun yararlanmasına sunmak için yapılan çalışmalardır. Eğitim sürecinin öğretim boyutu ile çok yakından ilişkilidir. Yurt içi ve yurt dışı öğrenim ve istihdam olanakları, hakkında doğru, eksiksiz ve güncel bilgiler toplanmakta, bilgiler tasnif edilmekte ve öğrencilerin yararlanması için sunulmaktadır. Yönlendirme ve Yerleştirme: MEB tarafından yönlendirme, “temelde öğrencinin eğitim süreci içinde bireysel ve toplumsal ihtiyaçlar çerçevesinde yönelmesine yardımcı olmak, kendisini bütünlüğü içinde tanımasına, meslek gelişimine ilişkin davranışları kazanmasına, kararlar vermesine ve geleceğini planlamasına yönelik bilimsel hizmetleri, süreklilik içinde öğrenciye vermek için, düzenlenen etkinliklerin tümü olarak tanımlanmıştır. Yerleştirme hizmetleri ilgileri, yetenekleri, kişilik özellikleri, başarı düzeyleri ve gereksinimleri doğrultusunda, okul içi programlara, üst okullara ve mesleklere yönlendirilen öğrencilerin buralara yerleştirilmesi için gerekli olan yardım çalışmalarını kapsar. Öğrencilerin okul içinde bir program, ders kurs ya da bölüm; bir eğitsel kol, sosyal ve kültürel etkinliğe; yarı zamanlı ya da yaşam boyu sürecek bir işe yerleştirilmeleriyle ilgili çalışmalar, yerleştirme hizmetleri kapsamında yer almaktadır. Oryantasyon: Oryantasyon çalışmalarım amacı, öğrencilerin okula uyumunu kolaylaştırmaktır. Oryantasyon hizmetleri; eğitim kurumlarında, okula yeni gelen öğrencileri, katıldıkları yeni ortama alıştırmak, okulun kuralları, işleyişi, olanakları hakkında bilgi vermek ve böylece okula uyumlarını kolaylaştırmak amacıyla yapılan çalışmaları kapsar. Sürekli bir hizmettir. Salt dönem başında yapılmaz. Müşavirlik: Müşavirlik hizmetlerinin amacı, okuldaki yönetici ve öğretmenlerin, daha yeterli ve ortak bir rehberlik anlayışına sahip olmalarını, okulun tüm olanaklarını bu anlayışa uygun olarak kullanmalarını sağlamaktır. Müşavirlik hizmetleri, doğrudan öğrencilere dönük olmayan, ancak, okul yönetici öğretmenlerini, rehberlik hizmetleri konusunda bilgilendirip ve yönlendirerek rehberlik hizmetlerinin etkililiğini artırmaya yardım eden bir hizmettir. Rehberlik hizmetlerinin etkinliğini artırmaktır, öğrenciyi dolaylı yoldan etkiler. Okullarda müşavirlik hizmetleri kapsamında şu çalışmalar yapılabilir: -Sınıfların, öğrenme ve ruh sağlığı açısından uygun ortamlar haline getirilmeleri ve öğretmenlerin, sınıftaki rehberlik uygulamalarına katılmaları için, öğretmenlerle yardımlaşmak. -Sınıf öğretmenleri ve eğitsel kol öğretmenleriyle işbirliği yapmak. -Öğrencilerini çeşitli yönlerden tanımak amacıyla çeşitli teknikleri kullanmak ve sonuçlarından yararlanmak isteyen öğretmenlere yardım etmek. -Okul rehberlik programını hazırlama ve uygulamada, okul yöneticisi ve öğretmenleriyle yardımlaşmak. -Okulda düzenlenen çeşitli toplantılarda psikolojik danışma v rehberlik hizmetleri hakkında yönetici ve öğretmenlere bilgi vermek, rehberlik hizmetlerinden yararlanma yollarını açıklamak. -Okul eğitim programının, öğrencilerin ilgi, gereksinim ve gelişim özelliklerine uygun hala getirmesi; okulun olanaklarının rehberlik hizmetleri kapsamında daha rasyonel olarak kullanılmasında yönetici ve öğretmenlerle işbirliği yapmak. -Rehberlikle ilgili olarak hazırlanmış her türlü yazılı, basılı dokümanları, yönetici ve öğretmenlerle paylaşmak. Yönetici ve öğretmenlerin okumaları gereken yazılı dokümanları rehberlikle ilgili tüm personele sunmak. Araştırma ve Değerlendirme: Okullarda uygulanan psikolojik danışma ve rehberlik programlarının her yıl geliştirilip yenilenmesi gerekir.Okullarda yapılabilecek araştırma, inceleme ve değerlendirme konuları şöyle sıralanabilir: -Öğrencilerin mesleki ilgi, yetenek ve kişilik özellikleri, benlik algısı, temel gereksinimleri, uyum sorunları, problemleriyle sosyal ilişkileri ve sosyal destek sistemlerinin incelenmesi. -Öğrencilerin öğrenim başarılarıyla yeteneklerinin karşılaştırılması, başarıyı etkileyen etmenlerin belirlenmesi ve öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin saptanması. -Okulun özelliklerinin, sahip olduğu koşul ve olanakların incelenmesi. -Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri kapsamında kullanılacak çeşitli test ve test dışı ölçme araçlarının geliştirilmesi ve bu araçların geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması. -Öğrencilerin seçebilecekleri program, okul ve mesleklerin incelenmesi; kaybolan, gelişen ve yeni ortaya çıkan mesleklerle mesleklere göre yurt içi ve yurt dışı istihdam olanak ve koşullarının araştırılması. -Psikolojik danışma ve rehberlik alanındaki bilimsel gelişmelerin yapılan araştırmaların izlenmesi ve incelenmesi. İzleme: Herhangi bir rehberlik hizmeti verdikten sonra sonuçlarını takip etmek. Rehberliğin kendisine bir dönüt niteliği taşır. Böylece rehberlik hizmetinin sağlıklı yapılıp yapılmadığı kontrol edilir. İzleme hizmetlerinin amacı; psikolojik danışma ve rehberlik hizmeti alan öğrencilerin yeni ortamlarına nasıl bir uyum gösterdiklerini, gelişim durumlarını, yaptıkları tercihleri yerleştirme hizmetlerinin yerindeliği hakkında bilgi edinmek için sunulan, psikolojik danışma ve rehberlik hizmetinin değerlendirilmesine yönelik veri toplamaktır. Çevre ve Veliyle İlişkiler: Okul psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin etkililiğini arttırmak için, çevre ve veliyle sağlıklı ilişkilerin kurulması ve sürdürülmesi yerinde olur. Velilerle ilişkilerin amacı, okul aile işbirliğini güçlendirmek ve velilerin kendi çocuklarını sağlıklı biçimde desteklerine yardımcı olmaktır.
