Gösterim: 145 defa | Yorum yok » | Kategori: CoÄŸrafya
İÇ KUVVETLER DAÄž OLUÅžUMU HAREKETLERÄ° (OROJENEZ) 1. Kıvrılma Akarsular, rüzgârlar ve buzullar gibi dış kuvvetlerin aşındırdığı maddeler, yer kabuÄŸunun büyük çukurluklarında biriktirilir. Bu çukurluklara jeosenklinal adı verilir. Jeosenklinallerde biriktirilen tortul maddeler, çeÅŸitli yan basınçlara uÄŸrarlarsa kıvrılarak deniz yüzeyine çıkarlar. Böylece yeryüzünün büyük kıvrım daÄŸları oluÅŸmuÅŸ olur. Kıvrılma sonucunda yüksekte kalan kesimlere antiklinal, alçakta kalan kesimlere de senklinal denir. Avrupa’da Alp’ler, Asya’da Himalaya’lar, Türkiye’de Toros ve Kuzey Anadolu DaÄŸları bu tür hareketlerle meydana gelmiÅŸlerdir. 2. Kırılma Yer kabuÄŸunun eskiden beri kara haline geçmiÅŸ, katılaÅŸmış kısımları, yan basınçlara uÄŸradığı zaman bükülüp katlanamazlar. Bu nedenle, bu gibi yerlerde kıvrılmalar yerine kırıklar meydana gelir. Kırıkların iki yanındaki kısım birbirine göre yer deÄŸiÅŸtirirse, bu özellikteki kırığa fay denir. Kırılma sonucunda yüksekte kalan kesimlere horst, alçakta kalan kesimlere de graben denir. Türkiye’de, en yaygın horst ve graben sistemi Ege Bölgesi’nde bulunmaktadır. TÃœRKÄ°YE’DEKÄ° FAY HATLARI Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF): Saroz Körfezi’nden baÅŸlar, Marmara Denizi, Sapanca Gölü, Adapazarı, Tosya ve Erzincan üzerinden Van Gölü kuzeyine kadar uzanır. DoÄŸu Anadolu Fay Hattı (DAF): Hatay grabeninden baÅŸlar, K. MaraÅŸ, Adıyaman, Malatya ve Elazığ ovalarından geçerek Bingöl’e kadar sokulur. Batı Anadolu Fay Hattı (BAF): Ege Bölgesi’nde, kuzeyden güneye doÄŸru uzanan çok sayıdaki fay hatlarından oluÅŸur. Fay hatları, yer kabuÄŸunun zayıf ve hareket halindeki bölgeleridir. Volkanik sahalar, genç kıvrım daÄŸları ve deprem alanlarının uzanışı fay hatlarıyla paralellik gösterir.
