Gösterim: 60 defa | Yorum yok » | Kategori: Tarih
Mustafa(1.) Osmanlı padiÅŸahlarının onbeÅŸincisi ve Ä°slam halifelerinin seksenincisi. Saltanatı: 1617-1618 (1.defa), 1622-1623 (2. defa) 1591 senesinde Manisa’da doÄŸdu. Her ÅŸehzade gibi iyi bir eÄŸitim gördü. AÄŸabeyi I. Ahmet Han’ın vefatı üzerine 22 Kasım 1617′de ilk defa ekberiyet kaidesine göre yani hanedanın en yaÅŸlı mensubu olarak tahta çıkarıldı. Sultan Mustafa Han, devlet meseleleri ile ilgilenmediÄŸini ifade ederek saltanatı kabul etmedi ise de bu hal devlet erkanınca göz önüne alınmadı. Ancak çok geçmeden devlet iÅŸlerinde Sultan’ın yabancı kalması ve iÅŸlerin karışması üzerine devlet adamları durumun böyle devam edemeyeceÄŸini anlayıp hal’ine fetva aldılar. Nitekim tahta geçtikten doksan altı gün sonra 26 Åžubat 1618 günü Sultan Mustafa’yı tahttan indirerek yerine Genç Osman’ı çıkardılar. Ancak yenilik taraftarı olmayanların tahrikleri neticesinde isyan eden yeniçerilerin 19 Mayıs 1622′de Genç Osman’ı tahttan indirmeleri, Sultan Mustafa’nın ikinci defa tahta geçirilmesine yol açtı. Bu sırada Sultan Osman Han’ın vezir-i azam Kara Davut PaÅŸa tarafından ÅŸehit ettirilmesi büyük karışıklıklara sebep oldu. Sultan Mustafa Han, Davut PaÅŸa’yı azlederek yerine Mere Hüseyin PaÅŸa’yı getirdi ise de, isyanlar son bulmadı. Erzurum beylerbeyi Abaza Mehmet PaÅŸa baÅŸkaldırarak, bölgesindeki yeniçerilerin bir kısmını öldürttü. Genç Osman’ın intikamını alacağım diye and içen Abaza, Ä°stanbul’a gelmek için yola çıktı. Bursa’yı muhasara etti ise de alamadı. Kış geldiÄŸi için NiÄŸde’ye çekildi. Anadolu’daki isyanlar ve Genç Osman’ın ÅŸehit edilmesi olayına adı karışan sipahiler, halk nezdinde kazandıkları nefreti silmek için bir divan toplandığı sırada ayaklanarak Sultan Osman Han’ın katillerinin bulunmasına istediler. Bunun üzerine Kara Davut PaÅŸa ve KalenderoÄŸlu denilen kiÅŸiler yakalanarak idam edildiler. DiÄŸer taraftan Osmanlı Devleti’nin iç karışıklılarından istifade etmek isteyen Lehistan kazakları, daha önce imzalanan antlaÅŸma ÅŸartlarına uymayarak ÅŸayka adı verilen yüz elli civarında küçük gemi ile Osmanlı kıyılarına saldırdılar. Kazakların üzerine gönderilen Karadeniz serdarı Damat Recep PaÅŸa, kazakları takip ederek Rilgra önünde bir çok gemilerini batırdı ve 21 gemiyi zapt ederek, beÅŸ bin esir ile Ä°stanbul’a döndü. Ä°stanbul’daki karışıklıklar ve Anadolu’da meydana gelen isyanlar Osmanlı Devleti’nin başında daha kudretli, azimkar ve zeki bir padiÅŸahın bulunmasını gerekli kılıyordu. Bu sebeple 1623′te sadarete getirilen sadrazam KemankeÅŸ Ali PaÅŸa, ÅŸeyhülislam Yahya Efendi ve diÄŸer devlet erkanı toplanarak Sultan Mustafa’nın artık Makam-ı saltanatta kalmaması gerektiÄŸi hususunda karara vardılar. Nitekim verilen fetva ile 10 Eylül 1623 günü Sultan Mustafa ikinci defa tahttan indirildi ve yerine IV. Murat geçti. Sultan Mustafa Han, zayıf ve narin vücutlu olup, yüzü her zaman songun ve üzüntülü bir görünüşü vardı. Son derece dindardı. Sık sık türbeleri ziyaret eder ve çokça sadaka dağıtırdı. Saraydaki hayatını ibadet içinde, dini eserler ve Kur’an-ı Kerim okuyarak geçirmiÅŸtir. Sultan Mustafa Han, saltanatta gözü olmadığı için her iki defa hal’inde de en küçük bir memnuniyetsizlik göstermemiÅŸ ve tahttan sevinçle inmiÅŸ ve devlet iÅŸlerini ehline teslim etmekten geri kalmamıştır. 20 Ocak 1639 günü Topkapı Sarayı’nda vefat eden Sultan Mustafa Han, Ayasofya Camii karşısındaki türbesine defnedildi.
Babası: III. Mehmed Han – Annesi: Handan Sultan
Doğumu: 1591 Vefatı: 20 Ocak 1639
