Gösterim: 84 defa | Yorum yok » | Kategori: Sosyal Bilgiler
Türk Devri Türkler 1071 Malazgirt Savaşından sonra Anadolu’ya daha sistemli bir ÅŸekilde yerleÅŸmeye baÅŸlamışlardır. Kendi Türk-Ä°slam kültürlerini Anadolu’da yerleÅŸtirmiÅŸ ve karşılıklı kültür alışveriÅŸiyle Anadolu uygarlığı ortaya çıkmıştır. Bu ÅŸekilde Anadolu’da ilk büyük Türk Devleti Anadolu Selçukluları olmuÅŸtur. Türklerin Ege Denizine ve Ä°zmir‘e ulaÅŸması 1080 li yıllarda Çaka Bey tarafından gerçekleÅŸtirilmiÅŸtir. Ä°zmir artık bir Bizans ÅŸehiri deÄŸil bir Türk ÅŸehri olmuÅŸtur. Çaka Bey Türklerin ilk donanmasını da kurmuÅŸtur. Bu sayede kıyı ÅŸehirlerini de ele geçirmiÅŸtir. Bu ÅŸehirler arasında Klazomenai’de vardır. Çaka Bey’in kurduÄŸu beylik kendi ölümüyle birlikte dağılmıştır. Bu tarÅŸhten sonra iki yüzyıl kadar Batı Anadolu’da Türk – Bizans mücadelesi olmuÅŸtur. 1243 yılında Anadolu’ giren Baycu Noyan komutasındaki MoÄŸollar Anadolu Selçuklular’ın zayıflamasına sebep olmuÅŸtur. Anadolu Selçuklular’ın 1308 yılında yıkılmasıyla Anadolu’da beylikler dönemi baÅŸlamıştır.Bu beyliklerden AydınoÄŸulları BeyliÄŸi Batı Anadolu’da kurulmuÅŸtur. AydınoÄŸulları BeyliÄŸi 1308 yılında GermiyanoÄŸulları BeyliÄŸi Subaşısı AydınoÄŸlu Mehmet Bey tarafından kurulmuÅŸtur. 1330 yıllarında Ä°zmir ve Urla‘yı topraklarına katmıştır. Bu AydınoÄŸlu Umur Bey ve Ä°brahim Bahadır Bey tarafından gerçekleÅŸtirilmiÅŸtir. AydınoÄŸulları sahilden 4 km içeride yeni bir yerleÅŸim yeri kurmuÅŸlardır. XIV. Y.Y. sonlarına ait bulunan eski kayıtlarda Urla‘dan Karye Pazarı olarak bahsetmektedir. Urla ilk kurulduÄŸu yıllardan itibaren bir pazar yeri olma özelliÄŸindedir. Bunda liman ve ÇeÅŸme’nin ticaret merkezi olması etken olmuÅŸtur. 1390 yılında Osmanlılar’ın eline geçmiÅŸtir. Yıldırım Bayezid’in Timur’a karşı Ankara savaşını kaybetmesiyle tekrar el deÄŸiÅŸtirmiÅŸ ancak Anadolu Beylikleri 1425-1426 yıllarında II. Murat tarafından ortadan kaldırılmıştır. Bu dönemlerde Urla ticaret alanında hızla geliÅŸmiÅŸtir. Urla‘da 200 kadar dükkan bulunduÄŸu anlaşılmaktadır. 1520-1540 yıllarında Urla‘da 2000 vergi mükellefi bulunmaktadır. Urla‘da bulunan dükkanların ve sekiz köyün geliri 1523′te Kanuni’nin annesi Hayfa Sultan’ın Manisa’da inÅŸa ettiÄŸi külliyesine aktarıldığı bilinmektedir. Tarihi kayıtlardan elde edilen bilgilere göre XVI. Y.Y. baÅŸlarında Ä°zmir gümrüğünün geliri 80000 akça, Urla gümrüğünün geliri ise 30000 akça’dır. Bu kayıtlardan Ä°zmir ve Urla iskeleleri sadece Osmanlı limanları arasında ticari etkinliklerde bulundukları anlaşılmaktadır. Bu dönemlerde dış ticari baÄŸlatılarda ÇeÅŸme limanı kullanılmaktaydı. Urla‘daki deniz ticareti XVI. Y.Y. sonlarında gerilemeye baÅŸlamıştır. Ticaret gemileri artık Urla limanına uÄŸramamaktaydı. Bunun en önemli sebebi büyük Türk denizcisi Piri Reis’in dediÄŸi gibi bu suların korsan yatağı olmasından kaynaklanmıştır. Sevr AnlaÅŸmasıyla Urla ve Ege Bölgesi Yunanlılar’a verilmiÅŸtir. 18 Mayıs 1919 tarihinde Yunanlılar Ä°zmir‘e girerek Urla‘yı da iÅŸgal etmiÅŸlerdir. Ancak Türk Milleti, büyük KurtuluÅŸ Savaşı sonunda tekrar vatan topraklarına katmıştır. 12 Eylül 1922 tarihinde Urla düşman iÅŸgalinden kurtarılmıştır. Görüldüğü gibi Urla tarihte her zaman önemli bir yer tutmuÅŸtur. Nitekim her dönemden eserler Urla‘nın çeÅŸitli yerlerinde mevcuttur. Osmanlı döneminden kalan Camiler, hamamlar, kervansaraylar Urla‘da halen mevcut bulunmaktadır. Ancak maalesef bizler bu eserleri yeterince koruyamamışız. Hemen hemen hepsi ÅŸu anda viranelik halindedirler. Halkımız bu tarihi eserlerin deÄŸerini bilmemektedir. Konuyla ilgili resmi kurumlar ise bürokratik iÅŸlemler arasında kaybolmuÅŸ vaziyette hiç bir modern koruma yöntemini uygulamamaktadır. Koruma olarak orayı SÄ°T ilan edip kendi haline bırakmayı anlamaktadırlar. Ne bir restorasyon çalışması yapılmakta ne de bu yönde halk yönlendirilmektedir. Temennimiz Batı ülkelerinde uygulanan tarihi eserleri koruma ve restorasyon çalışmalarının hemen baÅŸlanmasıdır. Bu konudaki bürokratik engellerin kaldırılmasıdır.
