Gösterim: 54 defa | Yorum yok » | Kategori: Tarih
Abdülmecid Han Osmanlı sultanlarının otuzbirincisi ve Ä°slam halifelerinin doksanaltıncısı Saltanatı: 1839-1861 Küçük yaÅŸtan itibaren mükemmel bir tahsil gördü ve iyi derecede Fransızca öğrendi. Avrupa neÅŸriyatını yakından takip eder, onların ilmî çalışmalarını ve siyasî fikirlerini öğrenmeye çalışırdı. Babası II. Mahmut Han’ın 1 Temmuz 1839′da vefatı üzerine henüz 16 yaşında iken Osmanlı tahtına çıktı. Abdülmecid Han, tahta çıktığında Osmanlı Devleti iç ve dış buhranlarla karşı karşıyaydı. Osmanlı ordusu Nizip’te Kavalalı Mehmet Ali PaÅŸa kuvvetlerine maÄŸlup olmuÅŸtu. Ä°ki gün sonra da Kaptan-ı derya hain Fevzi Ahmet PaÅŸa Osmanlı donanmasını Mısır’a götürüp teslim etti. Ä°ngilizler bu sırada Osmanlı tahtında devlet idaresinde tecrübesiz bir padiÅŸahın bulunmasını fırsat bilerek harekete geçtiler. Osmanlı Devleti’ne tam destek olmak vadiyle Mustafa ReÅŸit PaÅŸa’yı sadrazamlığa getirttiler. Paris ve Londra’da sefirlik yapan ReÅŸit PaÅŸa, bu müddet içerisinde aldatılarak mason yapılmıştı. Nitekim iktidara gelir gelmez ilk iÅŸi Tanzimat Fermanı’nı ilan etmek oldu (3 Kasım 1839). Osmanlı Devleti’nin yıkılma ve yok olma devrine açılmış bir gedik olan Tanzimat Fermanı devlete ve millete çok pahalıya mal oldu. Sultan Mahmut Han’ın açtığı ileri medeniyet yolu üzerine engel olarak oturan Tanzimat adamları, Avrupa ilmini ve tekniÄŸini almak yerine sathî taklitler üzerinde durdular. Böylece ilim ve teknikte ilerleme durdu. Avrupa’nın yaÅŸayışına hayran olarak yetiÅŸen yeni nesiller taklit modasına kurban gittiler. Memleket ÅŸartlarını ve ihtiyaçlarını anlamadan rejim davasına kapılan tanzimat devri adamları, daha sonra ihtilalci olarak gayr-i müslimlerle birleÅŸmiÅŸler ve buhranları artırarak, devleti sarsmaktan baÅŸka bir iÅŸe yaramamışlardır. Mustafa ReÅŸit PaÅŸa ve yetiÅŸtirmelerinin Osmanlı Devleti içinde kendilerinin yıllardır yapamadığı tahribatı kısa zamanda gerçekleÅŸtirdiÄŸini gören Ä°ngilizler, Mısır meselesinin hallinden sonra Osmanlı Devleti’nin başına yeni gaileler açtırmakta gecikmediler. Mustafa ReÅŸit PaÅŸa, Ä°ngiliz ve Fransız desteÄŸini alarak 4 Ekim 1953′te Rusya’ya harp ilan etti. Ancak Osmanlı Devleti, Rusya ile savaÅŸ yaparken Ä°ngilizler, dünyadaki ikinci büyük Ä°slam devleti olan Gürganiye Devleti’ni yıktılar. Hindistan, Ä°ngilizlerin sömürgesi durumuna geldi. Abdülmecid Han, batılıların yaldızlı reklamlar ve sahte dostluklarla örtbas etmeye çalıştıkları Ä°slamiyet’i imha hareketini çok geç anladı. ReÅŸit PaÅŸa’yı görevinden aldı. 1853-55 Rusya ile olan Kırım harbi baÅŸarı ile neticelenmesine raÄŸmen, savaÅŸ harcamaları dış borçlanma yolunu açtı. Osmanlı Devleti’nin savaşı kazanmasında rol oynayan Ä°ngiltere ve Fransa, devlet içinde yeni ıslahatlar istediler. ReÅŸit PaÅŸa’nın yetiÅŸtirmesi Ali PaÅŸa’nın Ä°ngiliz ve Fransız elçileri ile ortaklaÅŸa hazırladıklar Islahat Fermanı 1856′da ilan edildi. Bu ferman da Osmanlıların hristiyanlara verdiÄŸi büyük bir tavizdi. Nitekim fermanın uygulaması pek çok yerde büyük tepki gördü. 1858′de Cidde’de ayaklanma baÅŸ gösterdi. Eflak, BoÄŸdan ve KaradaÄŸ’da bağımsızlık hareketleri baÅŸladı. Devletin içine düştüğü feci durum sebebiyle, üzüntüsünden tüberküloza yakalanan Sultan Abdülmecid Han, 25 Haziran 1861′de vefat etti. Yavuz Sultan Selim Han’ın türbesinin yanına defnedildi. “Atam Yavuz Sultan Selim Han’a hürmetten türbemi onunkinden daha aÅŸağı yapın.” ÅŸekildeki vasiyeti üzerine türbesi Sultan Selim’inkinden daha alçak ve kısa olarak yapıldı. Abdülmecid Han devri, Sultan II. Mahmud Han’ın açtığı yenileÅŸme yolunun, Mason ReÅŸit PaÅŸa ve yetiÅŸtirmeleri eliyle bozulduÄŸu ve Avrupa’nın her bakımdan taklide baÅŸlandığı bir devir olarak göze çarpmaktadır. Abdülmecid Han hatasını anladıktan sonra memleketi, milleti kemiren iç ve dış düşmanlara karşı tedbirler arar ve bu iÅŸ için gece gündüz Allahü tealaya yalvarırdı. Ancak Osmanlı Devleti’nin içte isyanlar ve dışta Rusya ile harplerini fırsat bilen Ä°ngilizler, yetiÅŸtirdikleri ve iÅŸbaşına getirmeye muvaffak oldukları devlet adamları sayesinde ona bu fırsatı tanımadılar. Abdülmecid Han, bu karışık devrede memleket içinde çok baÅŸarılı iÅŸler de yaptı. 1844′te bugünkü Galata Köprüsü olarak bilinen Mecidiye Köprüsü’nü, 1848′de Küçük ve Büyük Mecidiye (ortaköy) camilerini yaptırdı. 1853′te Ä°stanbul-Varna-Kırım arasında ilk telgraf hattı döşendi. Bu harekete hız verilerek, 1870′te 36000 kilometrelik telgraf hattı ile Osmanlı Devleti dünya devletleri arasında en ön sıralarda yer aldı. 1860′da Ä°zmir-Turgutlu arasında demiryolu yapıldı. Ayrıca Ä°stanbul’un her yerinde pek çok cami, mescit, mektep, hastane ve çeÅŸmeler de yaptırmıştır. Hakkında Yazılanlar 1.Mümin ve Müsrif Bir PadiÅŸah Kızı Refia Sultan Sultan Abdülmecid’in kızı Refia Sultan 1842′de BeÅŸiktaÅŸ Sarayı’nda doÄŸdu, 1880′de öldü. Ä°yi bir eÄŸitim gördü, müzik dersleri aldı. Zamanı gelince de
Babası: II. Mahmud Han – Annesi:Bezm-i alem Sultan
Doğumu: 25 Nisan 1823 Vefatı: 25 Haziran 1861
Ali Akyıldız
Tarih Vakfı Yurt Yayınları / Osmanlı Araştırmaları Dizisi
evlendirildi. Doğrusu pek de mutlu bir hayat sürdüğü söylenemezdi. Bir yandan ağır bir hastalıkla mücadele edip üst üste ameliyat olurken; öte yandan
kocasıyla da anlaşamıyordu. Ama o bir padişah kızıydı, bütün bunlara tevekkülle katlanırken büyük bir debdebe içinde yaşamayı da seviyor, arabasını
bile Paris’ten getirtiyordu. Refia Sultan mektup yazmayı severdi, hem mektuplarını hem de en küçük sipariÅŸ pusulasını bile saklamıştı. Doç. Dr. Ali
Akyıldız, iÅŸte bu belgelere dayanarak Refia Sultan’ın hazin hayat hikayesini anlatırken dönemin zengin ve ilginç bir panoramasını da sunuyor.
